پرستو
جلد پشت کوه قاف

کتاب صوتی

پشت کوه قاف

نویسنده
محمدجواد خاوری
گوینده
فائزه جلالی تمرانی
دسته
کودک و نوجوان
فصل‌ها
۱۰
مدت
۴ ساعت و ۱۷ دقیقه
قیمت
رایگان

در برنامهٔ پرستو باز می‌شود؛ رایگان است.

پشت کوه قاف مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه نوشتۀ محمدجواد خاوری است که در حوزۀ ادبیات معاصر فارسی افغانستان و به‌ویژه ادبیات روایی هزاره‌ها جای می‌گیرد. این اثر در قالب روایت‌هایی کوتاه، به بازنمایی زندگی اجتماعی، فرهنگ عامه، باورهای بومی و حافظۀ تاریخی مردم هزاره در افغانستان می‌پردازد.

کتاب بخشی از مجموعۀ «قصه‌های هزارستان» به‌شمار می‌رود و عنوان آن برگرفته از مفهوم اسطوره‌ای «کوه قاف» در ادبیات و جهان‌بینی ایرانی ـ اسلامی است؛ مفهومی که در متون کلاسیک فارسی نماد سرزمین‌های دور، رازآلود و افسانه‌ای دانسته می‌شود. نویسنده از این عنوان برای اشاره به فضای جغرافیایی و ذهنی هزاره‌جات و جهان روایی مردم آن بهره گرفته است.

داستان‌های این مجموعه عمدتاً در فضای روستایی و کوهستانی هزاره‌جات رخ می‌دهند و عناصر فرهنگ شفاهی، افسانه‌ها، متل‌ها، باورهای عامیانه و زبان گفتاری در آن‌ها حضوری برجسته دارد. خاوری در این اثر کوشیده است میان روایت مدرن و سنت قصه‌گویی شفاهی پیوند برقرار کند. بسیاری از داستان‌ها دارای فضایی نمادین و تمثیلی‌اند و در آن‌ها مرز میان واقعیت و خیال به‌گونه‌ای آگاهانه کمرنگ می‌شود.

از نظر سبکی، نثر کتاب ساده، موجز و متکی بر تصویرسازی است. کاربرد واژگان و ترکیب‌های بومی، یکی از ویژگی‌های مهم این اثر به‌شمار می‌رود. منتقدان ادبی، «پشت کوه قاف» را از نمونه‌های شاخص روایت بومی در ادبیات معاصر افغانستان دانسته‌اند؛ اثری که افزون بر ارزش ادبی، از دیدگاه مردم‌شناسی و ثبت فرهنگ شفاهی نیز اهمیت دارد.

درون‌مایه‌های اصلی کتاب شامل فقر، انزوا، خشونت تاریخی، مهاجرت، سرنوشت انسان روستایی و مقاومت فرهنگی است. نویسنده این مفاهیم را از خلال روایت‌های کوتاه و شخصیت‌های برخاسته از زندگی روزمره بازنمایی می‌کند. برخی پژوهشگران، فضای داستانی این مجموعه را ادامه‌ای از سنت قصه‌پردازی خراسانی و ادبیات شفاهی کوهستانی دانسته‌اند.

«پشت کوه قاف» در میان آثار داستانی مربوط به هویت قومی و حافظۀ جمعی در افغانستان، جایگاهی شناخته‌شده دارد و از آثار مورد توجه در ادبیات معاصر هزاره‌ها به‌شمار می‌رود.

بیشتر در پرستو